Mga Usapang Legal

Ang panglegal na sistema ng Canada ay pumoprotekta sa iyo sa iba-ibang mga lugar ng iyong buhay. Ang ilang mga bagong dating ay maaaring humarap sa mga problemang panglegal sapagkat hindi nila nalalaman ang tungkol sa batas ng Canada at ang tungkol sa panglegal na sistema ng Canada. Sa seksyong ito ikaw ay makakakita ng impormasyon tungkol sa iyong legal na mga karapatan at mga responsibilidad at kung paano makakakuha ng panglegal na tulong kapag iyong kinailangan.

Mga Karapatang Pantao

  • v
  • I-print
  • PDF
  • Idagdag sa Mga Paborito Ko
  • I-customize na ngayon
 

Anong uri ng proteksyon sa mga karapatang pantao ang ibinibigay ng Canada?

Ang mga karapatang pantao ay isang sentral na bahagi ng batas ng Canada at pinangangalagaan ng Pribilehiyo ng mga Karapatan at mga Kalayaan ng Canada (1) (Canadian Charter of Rights and Freedoms) at ng Batas ng mga Karapatang Pantao ng Canada (2) (Canadian Human Rights Act).

Ang Pribilehiyo ng mga Karapatan at mga Kalayaan ng Canada

Ang Pribilehiyo ng mga Karapatan at mga Kalayaan ng Canada ay nagpoprotekta sa mga karapatang pantao sa Canada. Ang Pribilehiyo ay isang batas at bahagi ng konstitusyon ng Canada. Ang pamahalaang pederal ay hindi maaaring basta-bastang gumawa ng mga pagbabago sa Pribilehiyo. Ito rin ay mas malakas kaysa sa anumang mga batas na ginagawa ng mga probinsya at mga teritoryo.

Ang Pribilehiyo ay gumagarantya sa ilang mga kalayaan para sa lahat sa lipunan ng Canada:

  • kalayaan ng kunsensya at relihiyon
  • kalayaan ng pag-iisip, paniniwala at ekspresyon, pati na ang kalayaan ng palimbagan at iba pang media
  • kalayaan ng mapayapang pagtitipon (halimbawa, para magbuo ng isang protesta)
  • kalayaan ng asosasyon (halimbawa, na maging isang miyembro ng isang unyon)

Ang mga kalayaang ito ay tinatawag na pangunahing mga kalayaan sapagkat sila ang mga saligang kalayaan na ipinamamahagi ng mga tao sa Canada.

Ang Pribilehiyo ay pumapayag na ang mga kalayaang ito ay maging limitado sa ilalim ng ilang mga pangyayari. Halimbawa, maaaring temporaryong limitahan ng Parlyamento ang kalayaan ng pagtitipon sa panahon ng giyera.

Ginagarantyahan rin ng Pribilehiyo ang pagkakapantay-pantay ng mga tao sa harap at sa ilalim ng batas. Laban sa Pribilehiyo ang pagdidiskrimina batay sa lahi, pambansa o etnikong pinagmulan, kulay, relihiyon, kasarian, edad o pangkaisipan o pampisikal na kapansanan.

Pinapahintulutan ng Pribilehiyo ang pagpapakita ng ibang pagtatrato (differential treatment) kung ito ay makakatulong sa isang nasa kasahulang grupo na makakamit ng pagkakapantay-pantay.

Ang Pribilehiyo ay nagpapahayag rin na ito ay dapat laging ipalagay sa isang paraan na makapagpapanatili at makapagpapabuti sa multikultural na pamana ng mga mamamayan ng Canada.

Ginagamit ng mga tao ang Pribilehiyo upang maghatid ng mga pagsulong ng mga karapatang pantao sa mga probinsyal na batas. Kamakailan, ang Pribilehiyo ay ginamit upang kilalanin ang mga karapatan ng mga mag-asawang may parehong kasarian. Ito ay isang halimbawa ng kung paano nakatutulong ang Pribilehiyo sa mga batas ng Canada na umagpang at tumugon sa mga pagbabago sa lipunan ng Canada.

Batas ng mga Karapatang Pantao ng Canada

Ang Batas ng mga Karapatang Pantao ng Canada ay ipinatutupad ng Komisyon ng mga Karapatang Pantao ng Canada (3) [Canadian Human Rights Commission (CHRC)]. Ang batas na ito ay pumoprotekta sa mga tao mula sa diskriminasyon sa:

  • mga eroplano
  • mga bus at mga tren na nagsisilbi sa mahigit sa isang probinsya
  • Korporasyon ng Koreo ng Canada (Canada Post Corporation)
  • mga bangkong may pribilehiyo (chartered banks)
  • mga departamentong pederal, mga ahensya at mga korporasyon ng korona (mga kumpanyang pag-aari ng pamahalaang pederal)
  • mga maki-panlalawigang komunikasyon at mga kumpanya ng telepono
  • mga istasyon ng telebisyon at radyo
  • iba pang pederal na pinamamahalaang mga industriya

Kung ikaw ay hindi tinrato nang makatarungan at nakaranas ng diskriminasyon sa pakikitungo sa alinman sa mga pederal na pinamamahalaang mga organisasyong ito, kontakin ang Komisyon ng mga Karapatang Pantao ng Canada upang malaman kung paano makapaghahain ng isang reklamo. Para sa mas higit na impormasyon, kontakin ang CHRC:

Libreng-tawag: 1-888-214-1090

Sa Ottawa: 613-995-1151

Kung hindi malutas ng CHRC ang isang reklamo, isasangguni nito ang kaso sa Hukuman ng mga Karapatang Pantao ng Canada (4) [Canadian Human Rights Tribunal (CHRT)]. Ang CHRT ay pinapalakad bilang isang impormal na korte at nakikinig lamang sa mga kaso na may kaugnayan sa diskriminasyon. Bagamat ang hukuman ay maaaring magpataw ng mga multa, sinisikap ng hukuman na maibalik ang anumang nawala sa biktima (halimbawa, isang trabaho o pera) at sinisiguro rin nito na ang diskriminasyon ay mahinto. Para sa mas higit na impormasyon, kontakin ang CHRT:

Sa Ottawa: 613-995-1707

Para sa mga karagdagang impormasyon:

(1) Canadian Charter of Rights and Freedoms:
http://findlink.at/ccrf

(2) Canadian Human Rights Act:
http://findlink.at/chra

(3) Canadian Human Rights Commission (CHRC):
http://findlink.at/chrc

(4) Canadian Human Rights Tribunal (CHRT):
http://findlink.at/chrt