Pabahay

Ang pabahay ay isang esensyal na pangangailangan kapag ikaw ay dumating sa isang bagong komunidad. Sa seksyong ito ikaw ay makakakita ng impormasyon tungkol sa iba’t-ibang mga uri ng pabahay, kung paano maghahanap ng lugar na mauupahan, ng mga relasyon ng kasera-umuupa at kung paano bumili at magpinansya ng isang bahay.

Umupa ng Isang Bahay

  • v
  • I-print
  • PDF
  • Idagdag sa Mga Paborito Ko
  • I-customize na ngayon
 

Ano ang mga kailangan kong malaman tungkol sa pag-upa ng bahay?

Karamihan sa mga bagong dating ay umuupa ng apartment bilang una nilang bahay. Kung ikaw ay uupa ng isang lugar, mayroon kang karapatang tumira dito, ngunit hindi ito maaaring ariin. Ang isang kabutihan ng pangungupahan ay madali kang makalipat kung ikaw ay makahanap ng trabaho sa ibang komunidad.

Ang paghahanap ng mauupahang bahay sa Ontario ay maaaring maging mahirap. Ang karamihan sa mga lungsod ay may kakulangan sa pinauupahang bahay. Ikaw ay maaaring makipagkumpetensya sa iba para sa isang uupahang yunit.

Sa Ontario, ang Batas ukol sa mga Pinauupahang Tahanan (1) (Residential Tenancies Act) ay sumasaklaw sa karamihan ng mga tao na umuupa ng pabahay. Ang batas na ito ay nagbabalangkas din ng relasyon ng mga may-ari ng propyedad o kasero at ng mga nangungupahan.

Kung ikaw ay nangungupahan, ang impormasyon tungkol sa iyong mga karapatan at mga responsibilidad ay makukuha mula sa Lupon ng mga Kasero at mga Nangungupahan [Landlord and Tenant Board (LTB)]. Maaari mong tawagan ang LTB sa:

Lugar ng Toronto: 416-645-8080

Labas ng Toronto: 1-888-332-3234

Mga Uri ng mga Mauupahang Yunit:

Ang mga nangungupahan sa Ontario ay maaaring pumili ng ibat-ibang uri ng mga mauupahang yunit:

  • Apartment (suite, flat) - May 1 silid o higit pa, isang kusina, isang banyo at salas. Ang "bachelor o pang-binatang" apartment o "estudyo" ay 1 silid na may kusina at isang banyo. Ang "junior" na 1-silid na apartment ay may 1 maliit na silid na bumubukas sa isa pang silid.
    Ang mga apartment ay maaaring nasa gusali o bahay. Ang mga gusaling apartment ay matataas (6-30 palapag na may elebetor) o mabababa (mas kaunti sa 6 na palapag at walang elebetor). Ang mga apartment ay pag-aari ng isang kasero at pinarerentahan sa mga nangungupahan.
  • Kondominyum (kondo) - Isang uri na pag-aari ng bahay na kung saan ikaw ay bibili ng yunit sa isang gusaling apartment o townhouse complex, ngunit hindi ikaw ang may-ari ng lupain. Bawat nagmamay-ari ng kondominyum ay nagbabayad ng kanilang pagkakasangla (mortgage), mga buwis, utilidad at buwanang bayad para sa pagmimintina ng propyedad. Minsan, maaari kang umupa ng kondominyum mula sa may-ari.
  • Dyupleks - Isang bahay na hinati sa dalawang (2) magkahiwalay na apartment, ang isa ay nasa itaas ng isa pa. Ang may-ari ng dyupleks ay maaaring nakatira sa isang apartment at pinauupahan ang isa pa o parehong apartment sa mga nangungupahan.
  • Hiwalay na bahay - Isang solong bahay na pag-aari ng 1 o mas marami pang mga tao. Maaaring magpaupa ang mga may-ari ng mga silid o ng buong bahay.
  • Semi-detached - Solong bahay na nakadugtong sa isa pang bahay sa pamamagitan ng komun na pader. Ang mga bahay ay magkatabi sa isa't-isa at magkadikit.
  • Townhouse - Isangmaliit na bahay na kakabit sa hanay ng iba pang mga maliliit na bahay. Ang mga townhouse ay maaaring bilhin o upahan.
  • Silid - Ang silid sa isang apartment o bahay na pinapaupahan. Kung ang nangungupahan ay nakikibahagi sa kusina, banyo at salas kasama ng iba pang mga nangungupahan, ang tipo ng pabahay na ito ay "magkasosyong tirahan" ("shared accommodation)." Ang "silid at pangangasera" ay nangangahulugan na ang mga pagkain ay kasama dito.

Sino ang Sino?

Kapag ikaw ay umupa ng kahit na anong tipo ng pabahay, ikaw ang nangungupahan. Ang nagmamay-ari ng yunit na pinauupahan ay ang kasero. Ang kasero ay maaaring maging isang indibidwal o isang kumpanya. Sa malalaking mga gusali, ang kasero ay karaniwang umuupa ng superintendente (minsan ay tinatawag na isang "super") para magparenta ng mga yunit at mangalaga sa gusali.

Ano ang kontrata ng pag-upa (lease)?

Ang lease ay isang kontrata sa pagitan ng nangungupahan at ng kasero para sa pagpapaupa ng propyedad. Ito ay bumabalangkas ng mga responsibilidad ng nangungupahan at ng kasero, mga limitasyon sa paggamit ng inuupahang propyedad at sa presyo ng renta. Ang mga lease ay karaniwang para sa panahon ng 1 taon.

Ikaw ay makakarenta rin ng propyedad nang buwanan nang walang kasulatang kontrata sa pag-upa. Mas gusto ng mga kasero na pumirma ang mga nangungupahan ng isang kontrata sa pag-upa sa halip na umupa ng buwanan. Gayunpaman, ang pag-upa ng buwanan ay maaaring maging mas madaling maibagay sa mga pangyayari dahil hindi ka nakatali sa kontrata ng pag-upa. Kung ikaw ay umuupa ng buwanan, ikaw ay dapat na magbigay sa iyong kasero ng abiso 60 araw bago ka lumipat.

Ikaw at ang iyong kasero ay kinakailangang sumunod sa Batas ukol sa mga Pinapaupahang Tahanan (Residential Tenancies Act) ikaw man ay umuupa ng buwanan o pumirma ng kontrata ng pag-upa.

Para sa mga karagdagang impormasyon:

(1) The Residential Tenancies Act:
http://findlink.at/rta